--------------------------
Nowy Ruch Liturgiczny
-----
SUBSKRYBUJ!
-----
--------------------------
GDZIE I KIEDY JEST MSZA ŚWIĘTA?
--------------------------
CZYTANIA NA DZIŚ
--------------------------
gloria24.pl
--------------------------
sondy Czy chciałbyś uczestniczyć w tzw. Mszy Trydenckiej?
Oczywiście! Jest to bardzo piękna liturgia.
To na Tradycji Kościoła powinniśmy budować nasz kontakt z Bogiem.
Tak.
Po co, skoro nic z tego nie rozumiem?
Nie wiem.
A co to jest "Msza Trydencka"?
Nie.
Taka Msza jest ważna?!

--------------------------
Aktualny PageRank strony liturgia.ovh.org dostarcza: Google-Pagerank.pl - Pozycjonowanie + SEO
Ranking stron internetowych, dobre, fajne, najlepsze strony www, darmowe statystyki
Ranking Stron Ministranckich
Ranking Stron Katolickich
topAPOSTOŁ - ranking stron chrześcijańskich
Toplista Tradycji Katolickiej

KOMENTARZ - PRZEPISY I ZASADY

Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego o komentarzach mówi:

31. Do kapłana jako przewodniczącego zgromadzenia należy również wypowiadanie pewnych zachęt przewidzianych w samym obrzędzie. Tam gdzie przewidują to rubryki, wolno kapłanowi te zachęty nieco przystosować, aby odpowiadały pojętności uczestników. Kapłan jednak winien troszczyć się o to, by zawsze zachować sens zachęty zaproponowanej w mszale i aby ją wyrazić w krótkich słowach. Do kapłana przewodniczącego należy również kierowanie liturgią słowa oraz udzielenie końcowego błogosławieństwa. Wolno mu także w bardzo krótkich słowach wprowadzić wiernych we Mszę danego dnia po wstępnym pozdrowieniu a przed aktem pokutnym; do liturgii słowa, przed czytaniami; do Modlitwy eucharystycznej, przed prefacją, nigdy zaś w czasie samej prefacji; wreszcie może zakończyć całą świętą czynność przed rozesłaniem

105. Funkcję liturgiczną pełnią także:

b) Komentator, który za pomocą objaśnień i pewnych pouczeń wprowadza wiernych w liturgię i przygotowuje ich do lepszego jej zrozumienia. Uwagi podawane przez komentatora powinny być starannie przygotowane, zwięzłe i jasne. Podczas pełnienia swej funkcji komentator stoi w odpowiednim do tego miejscu, mając przed sobą wiernych, ale nie na ambonie.

50. Po pozdrowieniu ludu kapłan albo diakon lub świecka osoba usługująca może w bardzo krótkich słowach wprowadzić wiernych w treść Mszy świętej danego dnia.

124. Następnie kapłan, zwrócony do ludu, rozkładając ręce, pozdrawia go; stosuje przy tym jedną z przewidzianych formuł. Z kolei on sam lub odpowiednio przygotowany ministrant może w bardzo zwięzłych słowach wprowadzić wiernych w treść Mszy świętej danego dnia.

---

Punkty dotyczące komentarzy we wskazaniach Episkopatu Polski po ogłoszeniu nowego Ogólnego Wprowadzenia do Mszału Rzymskiego:

9. Po liturgicznym pozdrowieniu kapłan z miejsca przewodniczenia, względnie diakon lub osoba świecka z miejsca wyznaczonego dla komentatora (zob. OWMR 50 i 124) wprowadza wiernych w tematykę i charakter celebracji, która się rozpoczyna. Wprowadzenie to powinno być jasne i bardzo krótkie, aby nie zakłócać rytmu celebracji.

12. Kapłan przewodniczący lub odpowiedni komentator w krótkich słowach może przed czytaniami wprowadzić wiernych do liturgii słowa (zob. OWMR 31, 105 b). Miejscem wykonywania czytań jest ambona. Godność słowa Bożego wymaga, aby czytający posługiwał się zawsze Lekcjonarzem mszalnym, a nie kartką z tekstem czytania.

30. Przed prefacją, nigdy zaś w czasie samej prefacji, kapłan w krótkich słowach może wprowadzić wiernych do Modlitwy eucharystycznej. Zaleca się śpiew aklamacji Święty (zob. OWMR, 79 b).

52. Zgodnie z OWMR 91 wierni świeccy, po odpowiednim przygotowaniu, powinni spełniać w liturgii wszystkie funkcje, które są dla nich przeznaczone, a więc (…) odczytywać wezwania modlitwy powszechnej oraz komentarze.

53. Wszystkie te funkcje mogą spełniać zarówno mężczyźni jak i kobiety, z wyjątkiem czynności, które są bezpośrednio usługiwaniem kapłanowi przy ołtarzu i przy miejscu przewodniczenia.

Spis treści

1.0. Zasady ogólne

2.0. Przykładowe komentarze i ich omówienie

2.1. Komentarz wprowadzający do liturgii dnia

2.2. Komentarz przed liturgią słowa

2.3. Komentarz przed liturgią eucharystyczną

2.4. Komentarz przed Modlitwą Pańską

2.5. Komentarz przed rozesłaniem

3.0. Sposób wykonywania posługi komentatora

Zasady ogólne

1. Komentarz – służy uwydatnieniu związku między słowem a obrzędem w liturgii. Pomaga w uzyskaniu czynnego uczestnictwa wiernych poprzez objaśnianie symboli, modlitw i czytań. Prowadzi do coraz pełniejszego ich zrozumienia.

2. Dobry komentarz powinien być: krótki, zwięzły, prosty; przygotowany na piśmie; poprawy teologicznie; zrozumiały dla zgromadzonych; wnoszący coś nowego (tłumaczenie, objaśnienie, wprowadzenie, podsumowanie, podkreślenie); jednolity tematycznie (ściśle związany z komentowaną częścią liturgii; uwzględniający charakter zgromadzenia (dzieci, ministranci, schola, ludzie starsi); zawierający istotne i ważne myśli; poprawy pod względem treści, stylu i języka; przeczytany wyraźnie; sprawdzony przez osobę kompetentną; wcześniej zapowiedziany i uzgodniony z celebransem (ceremoniarzem).

3. Komentarz nie powinien: być modlitwą lub kazaniem (homilią); zawierać pytań retorycznych, bezpośrednich cytatów, rozkazów, wezwań (np. „wsłuchajmy się w Słowo Boże”); zawierać rozbudowanych zdań, trudnych do zrozumienia przez słuchającego; wyprzedzać podobnie brzmiących wezwań celebransa (np. komentator: „Teraz przekażemy sobie znak pokoju.”, kapłan: „Przekażmy sobie znak pokoju.”).

4. Pomoce w pisaniu komentarzy:

• Lekcjonarz, a w nim tytuły (napisane kursywą) – przed każdym czytaniem wskazują temat czytania, a także – gdy jest to konieczne – zwracają uwagę na związek między czytaniami danej Mszy świętej.

• Mszał:

- same teksty liturgiczne (antyfony, kolekty, modlitwy nad darami itp.)

- wprowadzenie przed formularzami o świętych itp.

• Dokumenty Kościoła, zwłaszcza dotyczące liturgii.

• Czasopisma, np. „Oremus”.

• Gotowe opracowania, np. „Niedzielna Służba Boża”.

• Sugestie moderatora, ceremoniarza, animatora liturgicznego.

5. Skomentować można w liturgii niemal wszystko:

• Części Mszy świętej: procesję wejścia, pozdrowienie wiernych, akt pokutny, czytania, psalm, procesję z Ewangeliarzem, wyznanie wiary, modlitwę wiernych, procesję z darami, Modlitwę Eucharystyczną, Modlitwę Pańską, modlitwę o pokój, znak pokoju, obrzędy Komunii świętej, błogosławieństwo i rozesłanie (nie należy jednak przerywać modlitw, które stanowią całość, np. Modlitwy Eucharystycznej; Modlitwy Pańskiej, której kontynuacją jest embolizm).

• Pieśni: podanie strony w słowniku i wyjaśnienie wyboru właśnie tej pieśni.

• Postawy ciała i gesty: postawę stojącą, klęczącą, siedzącą, znak pokoju, adorację krzyża w Wielki Piątek.

• Psalmy i inne części Liturgii Godzin

• Szeroko pojęte znaki liturgiczne: krzyż, kadzidło, świece, wodę, naczynia, szaty liturgiczne, milczenie.

Należy się jednak strzec przeładowania liturgii komentarzami. Szersza katecheza liturgiczna powinna mieć miejsce podczas homilii lub poza samym sprawowaniem liturgii (nauka religii w szkole, wykłady, sympozja, warsztaty). Soborowa odnowa liturgii sprawiła, że obrzędy są bardziej zrozumiałe i stąd komentarze winny być nieliczne.

:: Powrót do spisu treści ::

Przykładowe komentarze i ich omówienie

1. Komentarz wprowadzający do liturgii dnia

Jest to komentarz jednoczący, zalecany w każdej liturgii; ma miejsce po pozdrowieniu wiernych przez kapłana (np. „Pan z wami”). Wypowiada go z reguły celebrans, ale może polecić jego odczytanie usługującemu. Celem tego komentarza jest:

• Zawiązanie wspólnoty eucharystycznej, sprawienie by kontakt zgromadzonych ze sobą był jak najbardziej bezpośredni, serdeczny, rodzinny; pogłębienie atmosfery dnia.

• Wprowadzenie w tajemnicę dnia przez ukazanie klimatu danej uroczystości, okresu liturgicznego – aby ożywić wewnętrzną postawę wiary i oddania się Bogu, oraz osiągnąć przez to czynny udział wiernych w Liturgii Słowa i Liturgii Eucharystycznej.

• Nawiązanie duchowej łączności z celebransem – jeżeli to on wypowiada komentarz, wówczas powinien on być rozwinięciem pozdrowienia i wyrazem troski przewodniczącego o świadome i czynne uczestnictwo wszystkich wiernych w świętych obrzędach.

• Powinien ponadto zawierać: uwagi o świętym, którego danego dnia jest czczony, lub zwrócenie uwagi na specjalne okoliczności, w jakich znajduje się zgromadzenie, np. rekolekcje, prymicje, chrzest, ślub.

Przykład: Kościół w dniu dzisiejszym wspomina świętego Antoniego opata, pustelnika i ojca mnichów. Wyrzekł się on dóbr doczesnych, z godną podziwu gorliwością służył Bogu. Za jego wstawiennictwem dziękujmy Panu w tej Mszy świętej za łaski, miłość i przebaczenie grzechów.

:: Powrót do spisu treści ::

2. Komentarz przed liturgią słowa

Nowy wstęp do Mszału Rzymskiego mówi, że jest tylko jeden komentarz do czytań – przed pierwszym czytaniem. Celem tego komentarza jest:

• Wprowadzenie do samego tekstu, czyli wyjaśnienie kontekstu, trudności wiążących się z danym tekstem; czasem może być pożyteczne ukazanie kontekstu historycznego.

• Ukazanie głównej myśli liturgii zawartej w czytaniach.

• Wskazanie na to, że Bóg kieruje swoje słowa do każdego człowieka.

• Ukazanie jedności objawienie Starego i Nowego Testamentu. Należy tu pamiętać, że w niedziele okresu zwykłego pierwsze czytanie łączy się Ewangelią, a drugie posiada zwykle inny temat. Nie należy wówczas sztucznie szukać jedności między czytaniami.

• Ukazanie łączności liturgii słowa z Liturgią Eucharystyczną.

• We Mszy świętej o świętym danego dnia można opowiedzieć coś z jego życia, dla zinterpretowania i zilustrowania tego, co się czyta z Pisma Świętego.

Przykład: Dzisiejsze czytania odpowiadają na pytanie: „Jak żyć?”. Święty Jan podkreśla znaczenie pomocy braciom, natomiast święty Łukasz wytrwałej modlitwy. Postępując według zaleceń Pisma Świętego będziemy żyli w świętości.

Najczęstsze błędy popełniane w komentarzu do Liturgii Słowa:

• Niezrozumienie myśli czytania i podanie błędnej nauki.

• Podanie w komentarzu oderwanych myśli z poszczególnych lekcji.

• Komentarz nie może być zwykłym streszczeniem czytań.

:: Powrót do spisu treści ::

3. Komentarz przed liturgią eucharystyczną (procesją z darami)

Komentarz ten następuje zaraz po modlitwie powszechnej. Celem tego komentarza jest:

• Wyjaśnienie symbolu chleba i wina oraz innych składanych darów.

• Podkreślenie współofiarowania człowieka Bogu.

• Wskazania na miłości zbawiającą przez ofiarę krzyża (to przede wszystkim Syn daje siebie Ojcu, uczy kochać przez dawanie, a nie branie).

• Oddanie Panu samych siebie.

• Wezwanie do wspólnego śpiewu, który jest wyrazem naszego zawierzenia i ofiarowania się Bogu.

Przykład: Bóg daje nam swoje Ciało jako pokarm ku życiu wiecznemu. Wolą Pana jest, abyśmy z tego daru korzystali, abyśmy czerpali ze źródła życia. Niech te myśli towarzyszą nam nie tylko podczas tej Eucharystii, ale również w naszym codziennym życiu.

:: Powrót do spisu treści ::

4. Komentarz przed Modlitwą Pańską

Wypowiada go celebrans lub komentator. Komentarz ten ma ukazać znaczenie modlitwy „Ojcze nasz” i wprowadzać w nią oraz w obrzędy Komunii świętej. Gdy nie stosuje się osobnego komentarza przed znakiem pokoju, wtedy komentarz ten może również ukazać sens tego znaku i być zarazem wprowadzeniem to niego. Nie musi odnosić się tylko do gestu podania ręki, ale do całej Liturgii Eucharystycznej.

Przykład: Prawdziwa miłość jest zawsze odpowiedzialna i konsekwentna. W duchu tej miłości zbliżamy się do eucharystycznego stoły, by karmić się Boskim chlebem. Chcemy być wierni Bogu, naszemu Ojcu. Przekazując w ciszy znak pokoju jako wspólnota Dzieci Bożych przygotujmy się na zjednoczenie z Panem na świętej uczcie.

:: Powrót do spisu treści ::

5. Komentarz przed rozesłaniem

Powinien nawiązywać do głównej myśli dnia; do homilii (kazania). Może on:

• Zachęcać do wprowadzenia w życie tego, na co dana liturgia kładzie nacisk.

• Wzywać do świadczenia o Chrystusie.

• Wzywać do świadomego przyjęcia Bożego błogosławieństwa.

• Zachęcać do wytrwania w doświadczeniach codziennego życia.

Przykład: Umocnieni pełnią darów Ducha Świętego rozchodzimy się do naszych domów i powracamy do spraw codziennych. Pośród wszystkich trosk życia i kłopotów Duch Boży jest zawsze z nami, by uświęcać, wspomagać, bronić, podnosić i pocieszać. Stwórcze działanie Pocieszyciela niech podtrzymuje nas w życiu prawdziwie chrześcijańskim. Niech w tym dopomoże nam Jego błogosławieństwo.

:: Powrót do spisu treści ::

Sposób wykonywania posługi komentatora

1. Komentarz musi być przygotowany na piśmie. Ma być krótki, przejrzysty; napisany w stylu prostym i religijnym.

2. Osoba odczytująca komentarz czyni to spoza ambony. Komentator ma jednak mieć przed sobą wiernych (praktycznym rozwiązaniem jest czytanie komentarza liturgicznego z mikrofonu przeznaczonego dla scholi – jeśli jest w pobliżu ambony).

3. Wyjaśnienia i zachęty należy wypowiadać spokojnym głosem w odpowiednim czasie. Nie mogą one górować nad modlitwami celebransa, czy czytaniami.

4. Nie wolno czytać komentarza trzymając w ręce tylko kawałek kartki. Tekst należy włożyć w odpowiednie, estetyczne oprawy.

5. Osoba odczytująca komentarz spełnia funkcję liturgiczną. Powinna więc zadbać także o odpowiedni strój. Chodzi o piękny, a jednocześnie skromny ubiór.

6. Komentarze w liturgii mogą odczytywać mężczyźni, jak i kobiety.

:: Powrót do spisu treści ::

--------------------

Autor: Syczek (Duszpasterstwo Liturgicznej Służby Ołtarza Diecezji Rzeszowskiej; Weryfikacja animatorów - zajęcia z liturgiki; wydanie II - uzupełnione; Rzeszów 30 lipca 2007)

--------------------

Design by flankerds.com